सम्मानको संस्कार: गजुरी गाउँपालिकाले देखाएको सकारात्मक बाटो

हाम्रो समाजमा प्रायः नराम्रा घटना र पात्रहरू बढी चर्चामा आउँछन्। तर वास्तविकता त्यो मात्रै होइन। धेरै राम्रा मान्छे, राम्रा संस्था र राम्रा प्रयासहरू यही समाजमै मौन रूपमा आफ्नो कर्तव्य निभाइरहेका हुन्छन्। समस्या त्यहाँ उत्पन्न हुन्छ, जहाँ राम्रो कामको पहिचान हुँदैन, कदर हुँदैन, र हौसला दिइँदैन। सम्मानको अभावले उत्साह मर्छ, र उत्साह मर्दा सम्भावनाहरू सुक्दै जान्छन्।

यही यथार्थलाई मनन गर्दै धादिङको गजुरी गाउँपालिकाले सम्मानलाई संस्कारका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। यहाँ राम्रो काम गर्नेहरूको खोजी मात्रै हुँदैन, उनीहरूलाई सार्वजनिक रूपमा कदर गरिन्छ—ताकि एउटा सकारात्मक सन्देश समुदायभर फैलियोस्।

उत्कृष्टताको उत्सव

शैक्षिक सत्र २०८१ को नतिजा सार्वजनिक भएसँगै गाउँपालिकाको शिक्षा, युवा तथा खेलकुद शाखाले विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्‍यो। कार्यक्रम औपचारिक थियो, तर भावनात्मक पनि। कक्षा ५ को स्तरमापनदेखि कक्षा ८ (बीईई), कक्षा १० (एसईई) र कक्षा १२ सम्म उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने विद्यार्थी, शिक्षक र विद्यालयहरूलाई कदरपत्रसहित सम्मानित गरियो।

पालिका स्तरमा कक्षा १० तर्फ संस्थागत विद्यालयमध्ये मुनाल एकेडेमी ले सतप्रतिशत नतिजासहित उत्कृष्टताको झण्डा गाड्यो। सामुदायिकतर्फ आदर्श मावि (८३.३३%) पहिलो, गजुरी पीडा मावि (७७.३३%) दोस्रो र डोल भञ्ज्याङ मावि (६९.४४%) तेस्रो भए।

सामुदायिकतर्फका विद्यार्थी इश्वर भण्डारीले ४.० जीपीए ल्याएर उत्कृष्टताको मानक स्थापित गरे। संस्थागततर्फ अनिमा खरेल र इसान सुवेदीले ३.८८ जीपीए सहित संयुक्त रूपमा पहिलो स्थान हासिल गरे। कक्षा ८ मा पनि प्रतिस्पर्धा रोचक रह्यो—संस्थागततर्फ अनुष्का शर्मा (३.९४), सृष्टि रौनियार (३.८९) र सोनम तामाङ (३.८६) क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो भए। सामुदायिकतर्फ नवीन ओझा (३.७६), सुधा ढकाल (३.७०) र सफल थपलिया (३.६८) उत्कृष्ट घोषित भए।

उत्कृष्ट विद्यार्थीहरूको भनाइमा, “सम्मानले जिम्मेवारी बढाउँछ, तर त्यो जिम्मेवारी बोझ होइन—प्रेरणा हो।”

विद्यालय र शिक्षक: गुणस्तरको मेरुदण्ड

कक्षा ८ तर्फ संस्थागतमा मुनाल एकेडेमी ले ९५ प्रतिशत नतिजासहित उत्कृष्टता कायम गर्‍यो भने सामुदायिकतर्फ किराञ्चोक मावि ले ९४ प्रतिशत ल्याएर पहिलो स्थान सुरक्षित गर्‍यो।

कक्षा ५ तर्फ सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूले सतप्रतिशत अंक ल्याउनु केवल तथ्यांक होइन—त्यो मेहनत, अनुशासन र साझा लक्ष्यको परिणाम हो।

उच्च उत्तीर्ण प्रतिशत र औसत नतिजाका आधारमा नेपाली, अङ्ग्रेजी, गणित, विज्ञान, सामाजिक अध्ययन, अर्थशास्त्र, लेखा र कम्प्युटर विषयका शिक्षकहरूलाई पनि सम्मान गरियो। शिक्षकहरूको भनाइ थियो—“सम्मानले पेशागत गर्व बढाउँछ र अझ राम्रो गर्न प्रेरित गर्छ।”

स्वास्थ्य सेवा: मौन तर प्रभावकारी योगदान

कार्यक्रम शिक्षा क्षेत्रमै सीमित रहेन। गाउँपालिकाले स्वास्थ्य शाखाका सेवा निवृत्त प्रमुख सुन्दरकुमार श्रेष्ठ र अ.न.मी. सरिता रुपाखेतीलाई दीर्घकालीन योगदानका लागि विशेष सम्मान गर्‍यो। वर्षौंदेखि ग्रामीण स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय रहँदै आएका उनीहरूको योगदानले स्थानीय स्वास्थ्य प्रणाली सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको उल्लेख गरियो।

सम्मानबाट संस्कारतर्फ

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत जगदीशप्रसाद जोशीले शिक्षाले नै शिक्षा सुधार्न सक्छ भन्ने निचोडसहित शिक्षक सम्मान कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने बताए। मानव पूँजी निर्माणका लागि शिक्षा र स्वास्थ्य अपरिहार्य भएकाले यी दुई क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखिएको उनको भनाइ थियो।

समारोह केवल पुरस्कार वितरण थिएन; त्यो एउटा सन्देश थियो—राम्रो कामको कदर हुन्छ, हुनुपर्छ, र भइरहनुपर्छ। जब स्थानीय तहले सम्मानलाई औपचारिकता होइन, संस्कार बनाउँछ, तब समाजमा सकारात्मक प्रतिस्पर्धा, उत्तरदायित्व र प्रेरणाको वातावरण सिर्जना हुन्छ।

धादिङको गजुरीमा देखिएको यो अभ्यास अन्य स्थानीय तहका लागि पनि उदाहरण बन्न सक्छ। किनकि समाज परिवर्तन ठूलो भाषणले होइन, स–साना तर निरन्तर सम्मानले सुरु हुन्छ।