ट्रम्पका विशेष दूत र पुटिनबीच भेटवार्ता

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले मस्कोमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टीव विटकफसँग भेटवार्ता गरेका छन् । क्रेमलिनले जनाएअनुसार मंगलबार भएको यो भेटवार्ता ह्वाइट हाउसले रुसलाई युक्रेनसँग शान्ति सम्झौता गर्न दिएको समयसीमाको केही दिनअघि भएको हो ।

यदि शान्ति सम्झौता नभए रुसको तेल किन्ने देशहरूलाई पनि असर पर्न सक्ने गम्भीर आर्थिक दण्डको सम्भावना छ । क्रेमलिनले यस भेटवार्ताका थप विवरणहरू तत्काल प्रदान गरेको छैन ।

यसअघि, विटकफले रूसी राष्ट्रपतिको लगानी र आर्थिक सहयोगका लागि दूत किरिल दिमित्रिएभसँग क्रेमलिनबाट एक ढुङ्गा फ्याँक्ने जऱ्याडे पार्कबाट बिहानको पैदल यात्रा गरेका तासले प्रसारण गरेको फुटेजले देखाएको छ ।

दिमित्रिएभले हालैका महिनाहरूमा इस्तानबुलमा रुस र युक्रेनका प्रतिनिधिमण्डलहरूबीच भएका तीन चरणका प्रत्यक्ष वार्ताहरू र रुसी तथा अमेरिकी अधिकारीहरूबीचका छलफलहरूमा मुख्य भूमिका खेलेका थिए । रुसले आफ्नो छिमेकी देश युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि भएको तीनवर्षे युद्ध अन्त्य गर्न यी वार्ताहरूले कुनै प्रगति हासिल गर्न सकेका छैनन् ।

पुटिनका लागि ट्रम्पको समयसीमा शुक्रबार समाप्त हुन्छ । वासिङ्टनले हत्या नरोकिए ‘कडा भन्सार शुल्क’ र अन्य आर्थिक दण्डको धम्की दिएको छ ।

युद्धका लागि मनोबल र जनताको रुचि घटाउने उद्देश्यले युक्रेनको नागरिक क्षेत्रमा रुसले बढ्दो आक्रमण गरेकोमा ट्रम्पले पुटिनप्रति बढ्दो निराशा व्यक्त गरेका छन् । पछिल्ला महिनाहरूमा ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपतिलाई नरम हुन आग्रह गरे पनि तीव्र आक्रमणहरू भएका छन् ।

मङ्गलबारदेखि बुधबारसम्म रुसी सेनाले युक्रेनको दक्षिणी जापोरिजिया क्षेत्रमा रहेको मनोरञ्जन केन्द्रमा आक्रमण गरी दुई जनाको ज्यान लिएको र दुई बालबालिका सहित १२ जना घाइते भएको क्षेत्रीय गभर्नर इभान फेडोरोभले बताएका छन् ।

रुसी सेनाले यस क्षेत्रमा कम्तीमा चार पटक आक्रमण गरे र सुरुमा शक्तिशाली ग्लाइड बमहरूले आक्रमण गरेका थिए ।

युक्रेनले जाडोको तयारी गरिरहेको बेला रुसले युक्रेनी पावर ग्रिड र तताउने ग्यास सुविधाहरूमा पनि आक्रमण गरेको युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले बताएका छन् ।

पश्चिमी विश्लेषक एवम् युक्रेनी अधिकारीहरूले पुटिनले समयको खेल खेलिरहेका र रुसी सेनाले युक्रेनको थप भूमि कब्जा गर्न खोज्दा गम्भीर वार्तालाई टालिरहेको बताएका छन् ।

वसन्तमा सुरु भएको र शरद ऋतुसम्म जारी रहने अपेक्षा गरिएको रुसी आक्रमण गत वर्षको भन्दा छिटो अगाडि बढिरहेको छ तर ढिलो र महँगो लाभहरू मात्र प्राप्त गरिरहेको छ र कुनै प्रमुख शहरहरू कब्जा गर्न सकेको छैन । फ्रन्ट लाइनको स्थिति युक्रेनी सेनाहरूका लागि गम्भीर छ तर रक्षा ध्वस्त हुने अवस्थामा नभएको विश्लेषकहरूले बताएका छन् ।

ट्रम्पले रुसी तेल किन्ने राष्ट्रहरूमा भन्सार शुल्क लगाउने आफ्नो धम्कीको सम्बन्धमा ‘हेरौँ के हुन्छ’ भनेका छन् । यसले चीन र भारतमा आयात करमा नाटकीय वृद्धि गर्न सक्छ । आफूले सार्वजनिक रूपमा कुनै निश्चित शुल्क दरमा प्रतिबद्धता नजनाएको ट्रम्पले जनाएका छन् ।

क्रेमलिनमाथि कूटनीतिक र आर्थिक दबाब बढाउनाले रुस–अमेरिका सम्बन्धहरू बिग्रँदै गएको अवस्थामा अन्तर्राष्ट्रिय तनाव बढाउने जोखिम छ ।

यसक्रममा पुटिनले चीन, उत्तर कोरिया र इरानसँग रुसको सैन्य सम्बन्ध बलियो बनाएका छन् । उनले आफू सम्झौता गर्न तयार हुनसक्ने कुनै सङ्केत दिएका छैनन् ।

पुटिनले गत हप्ता रुसको नयाँ हाइपरसोनिक मिसाइल सेवामा प्रवेश गरेको घोषणा गरेका छन् । उक्त मिसाइललाई उहाँको भनाइअनुसार हालको नाटो वायु रक्षा प्रणालीहरूले रोक्न सक्दैनन् ।

यसैबेला, रुसका पूर्वराष्ट्रपति दिमित्री मेदभेदेवले युक्रेन युद्धले रुस र अमेरिकालाई सशस्त्र द्वन्द्वमा ल्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । यसको जवाफमा ट्रम्पले दुई अमेरिकी आणविक पनडुब्बीहरू पुनःस्थापना गर्न आदेश दिएका छन् ।